Bitwa Warszawska „cud nad Wisłą” – 15 sierpnia 1920 r.

 „Ojczyzna w potrzebie! Wzywa się wszystkich zdolnych do noszenia broni, by dobrowolnie zaciągali się w szeregi armii; jak jednolity, niewzruszony mur stanąć musimy do oporu, o pierś całego narodu rozbić się ma nawała bolszewizmu! (…) Jedność, zgoda, wytężona praca niech skupi nas wszystkich dla wspólnej sprawy! (…) Wszystko dla zwycięstwa (…). Do broni!

(Źródło: apel Rady Obrony Państwa, 3 lipca 1920, cyt. za: Norman Davies, Orzeł biały. Czerwona gwiazda. Wojna polsko-bolszewicka 1919–1920, przeł. A. Pawelec, wyd. Znak, Kraków 2000)

„Współczesna historia cywilizacji zna mało wydarzeń, posiadających znaczenie większe od bitwy pod Warszawą w roku 1920. Nie zna zaś ani jednego, które byłoby mniej docenione. Gdyby bitwa pod Warszawą zakończyła się była zwycięstwem bolszewików, nastąpiłby punkt zwrotny w dziejach Europy, nie ulega wątpliwości, iż z upadkiem Warszawy środkowa Europa stanęłaby otworem dla propagandy komunistycznej i dla sowieckiej inwazji. (.) W wielu sytuacjach historycznych Polska była przedmurzem Europy przeciw inwazji azjatyckiej. W żadnym atoli momencie zasługi położone przez Polskę nie były większe, w żadnym niebezpieczeństwo nie było groźniejsze.

(Edgar Vincent wicehrabia D’Abergnon – brytyjski polityk i dyplomata, szef alianckiej misji międzysojuszniczej do Polski i naoczny świadek tamtych historycznych wydarzeń – nazwał polską wiktorię w Bitwie Warszawskiej osiemnastą decydującą bitwą w dziejach świata. Jej znaczenie uznał za równie przełomowe w historii, co bitew pod Maratonem, Poitiers czy Waterloo)

Kossak

Kossak „Cud nad Wisłą”

Określenie „cud nad Wisłą” zostało wymyślone przez przeciwników Piłsudskiego i miało na celu umniejszenie roli strategicznego kunsztu – 15 sierpnia Kościół katolicki obchodzi święto wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, której to przypisywano cudowną opiekę nad polskim wojskiem podczas bitw. Może warto spojrzeć na te słowa z jeszcze nieco innej perspektywy – jako na cudowny splot taktyki i bohaterstwa.

15 sierpnia obchodzimy święto Wojska Polskiego. Wprowadziła je ustawa* z 1992 roku, jednak sięga ono tradycją do Święta Żołnierza, które ustanowione zostało właśnie po zwycięskiej Bitwie Warszawskiej, o czym przeczytać możemy w rozkazie ministra Spraw Wojskowych gen. broni Stanisława Szeptyckiego z dnia 4 sierpnia 1923 roku: „W dniu tym wojsko i społeczeństwo czci chwałę oręża polskiego, której uosobieniem i wyrazem jest żołnierz. W rocznicę wiekopomnego rozgromienia nawały bolszewickiej pod Warszawą święci się pamięć poległych w walkach z wiekowym wrogiem o całość i niepodległość Polski.”


Dz. U. z 1992 r. Nr 60, poz. 303

 


 

Więcej o Bitwie Warszawskiej:

Polecamy jeszcze jeden link – niemy pełnometrażowy dramat patriotyczny z 1921 roku, inspirowany wojną polsko-bolszewicką: „Cud nad Wisłą„.


 

Echa Bitwy Warszawskiej w Łodzi

Groby żołnierzy i weteranów wojny polsko-bolszewickiej 1919 - 1920

Groby żołnierzy i weteranów wojny polsko-bolszewickiej 1919 – 1920 żródło: Stowarzyszenie Tradytor

Groby żołnierzy i weteranów wojny polsko – bolszewickiej 1919 – 1920

Między innymi na cmentarzu katolickim św. Anny w Łodzi na Zarzewiu pochowani zostali żołnierze zmarli w łódzkich szpitalach wojskowych na skutek odniesionych ran w walce z bolszewikami.

Spis kwater wojennych

W ramach Tygodnia Patriotycznego w 2012 roku harcerze podjęli się sprzątania tych grobów (zdjęcia)

Na innych łódzkich cmentarzach również znajdują się groby uczestników walk – m.in. na Starym Cmentarzu przy Ogrodowej, w jego katolickiej części znajduje się grób Stefana Pogonowskiego, który w czasie Bitwy Warszawskiej, poprowadził atak 28. Pułku Strzelców Kaniowskich.

Pomnik ks. Ignacego Skorupki

Pomnik ks. Ignacego Skorupki
źródło: polskaniezwykła.pl

Pomnik ks. Ignacego Skorupki

W dziesiątą rocznicę „cudu na Wisłą” władze Łodzi wystawiły bohaterskiemu księdzu Ignacemu Skorupce (który przez krótki okres pełnił również posługę duszpasterską w Łodzi, w 1918/1919 roku w parafii Przemienienia Pańskiego) pierwszy w Polsce pomnik. 15 sierpnia 1930 r. po uroczystym nabożeństwie odsłonięto i poświęcono monument. Stanął on na placu przed katedrą. Zaś przylegającą do Grobu Nieznanego Żołnierza ulicę przemianowano z Placowej na Ks. I. Skorupki. W listopadzie 1939 r. hitlerowcy zniszczyli pomnik, ale jego elementy plastyczne przetrwały w zakamarkach budynków diecezjalnych. Po 1945 r. władze nie dopuszczały do jego odbudowy, stanął powtórnie dopiero w 1989 r. , głosząc po raz drugi zwycięstwo nad znienawidzoną i obcą nam ideologią.

Jego kształt jest prosty; wysoki, czteroboczny cokół wyrasta z trzech granitowych stopni. Na froncie wyryto napis: „KSIĘDZU IGNACEMU SKORUPCE / POLEGŁEMU / NA POLU CHWAŁY / POD RADZYMINEM /14 SIERPNIA 1920 R/ ŁODZIANIE” Łódź – dnia 15 sierpnia 1930 r.
Powyżej płaskorzeźba „Modlitwa przed bitwą”, na bokach dalsze płaskorzeźby: „Bitwa”, „Zniesienie zwłok kapelana z pola walki” i „MB Królowa Polski”. Cokół został zwieńczony rzeźbą Jezusa niosącego krzyż na Golgotę.

Źródło: Ryszard Bonisławski, tekst pochodzi z serwisu internetowego Urzędu Miasta Łodzi

Kościół pw. Matki Boskiej Zwycięskiej w Łodzi

Kościół pw. Matki Boskiej Zwycięskiej w Łodzi
źródło: wikipedia.pl

 Kościół Matki Boskiej Zwycięskiej

Powstanie kościoła łączy się ściśle z dniem 15 sierpnia 1920 roku. Kiedy u bram Warszawy toczyła się wojna polsko-bolszewicka
Łodzianie zgromadzeni na błagalnym nabożeństwie, złożyli ślub: jeśli Bóg da zwycięstwo zbudujemy kościół-votum. Bóg dał zwycięstwo i ślubowanie mieszkańców miasta zostało wypełnione przez budowę świątyni-pomnika; pierwszej świątyni maryjnej w nowym mieście biskupim.  Parafię erygował pierwszy biskup łódzki Wincenty Tymieniecki 01.07.1926 i tego samego roku w Uroczystość Wniebowzięcia NMP poświęcił kamień węgielny pod budowę nowego kościoła.

Budynek przedwojennych Koszar im. J. Piłsudskiego 28 Pułku Strzelców Kaniowskich

Budynek przedwojennych Koszar im. J. Piłsudskiego 28 Pułku Strzelców Kaniowskich

28. Pułk Strzelców Kaniowskich

Formacja wojskowa, która w czasie Bitwy Warszawskiej wsławiła się przede wszystkim nocnym atakiem pod Radzyminem i zajęciem wsi Mokre 16 sierpnia 1920 roku. W okresie międzywojennym pułk stacjonował w Łodzi w Koszarach im. Józefa Piłsudskiego, przy skrzyżowaniu ulicy Żeligowskiego i Leszno (dziś 1 Maja). Obecnie budynek należy do Uniwersytetu Medycznego.

28. Pułk uczczono też, nadając jego nazwę ulicy na Starym Polesiu.